TIPS VOOR STUDENTEN DIE ONDERZOEK GAAN DOEN OF TENTAMEN WILLEN HALEN nr. 10
TIPS VOOR STUDENTEN DIE ONDERZOEK GAAN DOEN OF TENTAMEN WILLEN HALEN nr. 10
Hartelijk gefeliciteerd als je zover bent gekomen dat je je kennis en vaardigheden op het gebied van onderzoek mag toetsen in de praktijk of in een tentamen. Het is spannend want je moet nu laten zien dat je de lesstof hebt begrepen.
KWALITATIEF ONDERZOEK, VERWERKEN VAN INTERVIEWS
Het verwerken van kwalitatieve gegevens zoals  interviews stelt specifieke eisen aan de rapportage. Bij enquêtes worden conclusies onderbouwt met behulp van tabellen, grafieken en resultaten van statistische toetsen.
Bij interviews is er sprake van een klein aantal respondenten (soms maar 5), te weinig om percentages te gebruiken als bewijs.
Bij kwalitatief onderzoek spreken we dan ook niet van ’bewijs’ maar van ’indicaties’/’vermoedens’.  We zeggen ook wel dat het bij kwalitatief onderzoek gaat om het vormen van een theorie (dus geen hard bewijs). Een kwalitatief onderzoek wordt hoger gewaardeerd wanneer de student de denkstappen goed beschrijft die ze neemt om tot een theorie/conclusie te komen.
Coderen.
Bij kwalitatief onderzoek noemen we het beschrijven van denkstappen ’coderen’.  De handelingen die daarvoor verricht moeten worden zijn: Open coderen, Axiaal coderen en Selectief coderen.
Voorbeeld: Mariska’s onderzoek.
Mariska doet een onderzoek naar ’Veiligheid op het ABC-Pop evenement’.  Het is bij het vorige evenement erg uit de hand gelopen. Dit zorgde voor ontevreden bezoekers, schade aan apparatuur en een aantal bezoekers raakte zelfs gewond. De organisatie heeft geen idee hoe het zo uit de hand kon lopen. Mariska mag als stagiair onderzoek doen en ze heeft gekozen om haar onderzoek te starten zonder theorie (inductief).
Mariska heeft als strategie gekozen voor ongestructureerde interviews. Ze heeft onder andere een aantal vaste bezoekers van het popevenement geïnterviewd. Mariska heeft de interviews opgenomen op haar mobieltje en deze opnames helemaal uitgetypt (getranscribeerd). De letterlijke teksten van de interviews heeft ze toegevoegd als bijlage bij haar verslag (als bewijs).
Mariska is de interviews gaan bestuderen en deed haar eerste stap in de analyse: Open coderen.
Open coderen betekent dat Mariska uit de verschillende interviews tekstfragmenten knipt die  volgens haar van belang zijn voor het onderzoek. 'Belangrijk' betekent hier: Er is iets gezegd dat belangrijk KAN zijn voor het onderzoek. Mariska zal bij het lezen van de eerste teksten vrij snel denken dat iets belangrijk KAN zijn. Dat is prima. Ze codeert alles waarvan ze denkt dat het belangrijk kan zijn. (Later zal Mariska bepaalde tekstdelen laten vervallen als blijkt dat ze niet belangrijk zijn).
Hieronder is een deel van het Excelblad van Mariska te zien:
Excel blad: open codering (stap 1 van Mariska’s analyse in beeld gebracht)


BronTekstOpen codering
Interview Henk de VriesToen we aankwamen bij het evenement konden we zo snel niet ontdekken waar de nooduitgangen waren. Die bordjes zijn te klein en sommige borden zijn niet verlicht. Maar we hebben het gevraagd en toen waren we wel gerustgesteld.Bebording en rol van beveiligers
Interview Henk de VriesLater zagen we dat het wel erg druk werd. Dat benauwde ons wel een beetje.Drukte
Interview Henk de VriesEr waren veel jongeren uit de grote steden. Wij zijn maar een eindje bij de vandaan gaan staan. Ze maakten veel herrie en er lagen lege bierflesje op de grond.Gedrag, Drank en Cultuurverschil (stad/dorp)

Fase 1: Open codering vastgelegd in Excel
Mariska moet de open codering uitvoeren voor alle interviews. Ze selecteert dus uit de teksten bepaalde delen en codeert ze door in de laatste kolom een samenvatting te geven in enkele woorden.
Als Mariska het eerste interview leest kan ze interviews nog niet vergelijken. Door de informatie uit de verschillende interviews met elkaar te vergelijken krijgt Mariska langzaam een compleet beeld van de problemen. Ze krijgt ook inzicht wat belangrijk is.
Tweede stap van kwalitatieve analyse: Axiaal coderen in Excel.
Als Mariska meerdere interviews heeft gecodeerd kan ze zien of bepaalde (open)coderingen terugkeren. Als dat zo is dan moet ze bepaalde (open) coderingen een nieuwe naam geven/ nieuwe codering (axiaal coderen). Op die manier brengt ze opmerkingen uit verschillende interviews samen onder een gemeenschappelijke beschrijving/woord (zie onderstaand voorbeeld).
Excel blad: axiaal codering (stap 2 van Mariska’s analyse in beeld gebracht)


BronTekstOpen coderingAxiaal codering
Interview Henk de VriesToen we aankwamen bij het evenement konden we zo snel niet ontdekken waar de nooduitgangen waren. Die bordjes zijn te klein en sommige borden zijn niet verlicht. Maar we hebben het gevraagd en toen waren we wel gerustgesteld.Bebording en rol van beveiligers. Lampjes bebording.Kwaliteit bebording
Interview Henk de VriesLater zagen we dat het wel erg druk werd. Dat benauwde ons wel een beetje.Drukte
Interview Henk de VriesEr waren veel jongeren uit de grote steden. Wij zijn maar een eindje bij de vandaan gaan staan. Ze maakten veel herrie en er lagen lege bierflesje op de grond.Gedrag, Flesjes en Cultuurverschil (stad/dorp)Mee smokkelen van bier.
Martijn JansenWe waren te laat om te kijken waar de uitgangen precies waren. Het was ook te druk om de borden te zien. Ze hingen te laag en van een aantal waren de lampjes stuk.Bebording niet zichtbaar. Lampjes.Kwaliteit bebording
Martijn JansenToen Jeroen om hulp riep raakten we eigenlijk in paniek. Een beveiliger heeft ons goed geholpen. Hij had gelijk door wat er mis was.Beveiliging goed gereageerd.
Martijn JansenDie bierflesjes waren net van ons want ze schenken alleen in bekertjesBierflesjes niet toegestaan.Mee smokkelen van bier.

Fase 2: Axiaal coderen in Excel
Na het lezen van het tweede interview valt het Mariska op dat de slechte bebording nu door twee bezoekers van het evenement is genoemd. De twee respondenten zeggen niet precies hetzelfde over de borden. Daarom moet Mariska een nieuwe term verzinnen zodat ze de opmerkingen over de borden samen kan brengen onder 1 code. Mariska bedenkt daarom een nieuwe term ’Kwaliteit bebording’. Nu kan ze de opmerkingen van beide interviews dezelfde (axiale) code geven.
Ook de aanwezigheid van de flesjes bier (interview 1) krijgen een nieuwe betekenis als ze leest dat er op het evenement geen flesjes te koop waren (informatie uit interview 2). De drank is dus meegesmokkeld zonder dat de beveiliging het zag. De codering ’Flesjes’ (interview 1) heeft ze na het lezen van interview 2 veranderd in ’Meesmokkelen van bier’.
Op deze manier legt Mariska dus haar denkstappen vast voor de lezer. Hier ziet de scriptiecommissie dus dat Mariska  een ander idee krijgt over de problemen van het evenement. Mariska laat zien dat ze heel voorzichtig tot haar conclusies komt, stap voor stap. Ze laat zien hoe ze ontdekte dat het niet alleen gaat om wat flesjes bier. Het gaat erom dat het mogelijk was om de bierflesjes naar binnen te smokkelen.
Vervolgens komt Mariska tot een theorie : Er is mogelijk een groot probleem met het controleren van bezoekers die drank meenemen door de beveiliging. (!)
Derde stap van kwalitatieve analyse: Selectief coderen in Excel.
Wanneer Mariska meer interviews heeft gelezen en gecodeerd kunnen bepaalde coderingen nog een andere naam krijgen (omdat ze bij elkaar horen). Er blijken ook coderingen die niet vaak genoeg terugkomen in de interviews. Alleen de belangrijkste coderingen kunnen meegenomen naar de selectie.
Excel blad: selectief coderen (stap 3 van Mariska’s analyse in beeld gebracht)


BronTekstOpen coderingAxiaal coderingSelectief coderen
Interview Henk de VriesToen we aankwamen bij het evenement konden we zo snel niet ontdekken waar de nooduitgangen waren. Die bordjes zijn te klein en sommige borden zijn niet verlicht. Maar we hebben het gevraagd en toen waren we wel gerustgesteld.Bebording en rol van beveiligers. Lampjes bebording.Kwaliteit bebordingKwaliteit bebording
Interview Henk de VriesLater zagen we dat het wel erg druk werd. Dat benauwde ons wel een beetje.DrukteDrukte
Interview Henk de VriesEr waren veel jongeren uit de grote steden. Wij zijn maar een eindje bij de vandaan gaan staan. Ze maakten veel herrie en er lagen wel 30 lege bierflesje op de grond.Gedrag, Drank en Cultuurverschil (stad/dorp)Mee smokkelen van bier.Controle op drank
Martijn JansenWe waren te laat om te kijken waar de uitgangen precies waren. Het was ook te druk om de borden te zien. Ze hingen te laag en van een aantal waren de lampjes stuk.Bebording niet zichtbaar. Lampjes.Kwaliteit bebordingKwaliteit bebording
Martijn JansenToen Jeroen om hulp riep raakten we eigenlijk in paniek. Een beveiliger heeft ons goed geholpen. Hij had gelijk door wat er mis was.Beveiliging goed gereageerd.Houding beveiliging
Martijn JansenDie bierflesjes waren niet van ons want ze schenken alleen in bekertjesBierflesjes niet toegestaan.Mee smokkelen van bier.Controle op drank
Arnold de GrootWe waren al dronken toen we aankwamen en Kees had twee flessen Wodka onder zijn jas.Dronkenschap WodkaflesMee smokkelen van drankControle op drank
Arnold de GrootWe hebben een prima tijd gehad. Kijk als er geduwd wordt moet je gewoon een beetje terugduwen.DuwenDrukte
Arnold de GrootIk heb die beveiliger even verteld dat tie niet aan me moet komen! Dat was alles. Ik snap niet waar mensen zich druk over maken.Houding beveiliging Agressieve jongerenHouding beveiliging

Fase 3: Selectief coderen in Excel
De laatste fase, waarin gekozen wordt wat belangrijk is, is het selectief coderen. In bovenstaande tabel zien we dat Mariska bij het open coderen (stap 1) de term ’Bierflesjes’ had gebruikt als code. Bij het axiaal coderen heeft Mariska er ’Mee smokkelen van bier’ van gemaakt  en bij het Selectief coderen heeft ze de codering veranderd in “Controleren op drank’.
We zien ook dat Mariska de opmerkingen over beveiliging niet meeneemt in de selectieve codering. Dat komt doordat de combinatie van de interviews eigenlijk geen duidelijk beeld geven over de rol van de beveiliging. Bij de eerste interviews leek ’beveiliging’ iets belangrijks maar latere interviews spraken dat weer tegen of gaven een onduidelijk beeld. Wat Mariska heeft gevonden gaat om de controles op dranksmokkel en niet om het functioneren van de beveiliging in het algemeen.
Van Excel naar verslag.
Ik heb hier uitleg gegeven over het coderen en hoe dit dan leidt tot conclusies. Wat nog niet is verteld is hoe je van je de gegevens van je Excel komt tot een verslag.

  1. Voeg alleen het laatste Exceloverzicht, fase 3 (dus waar ook de kolom selectief coderen is opgenomen) toe aan de bijlage van je verslag.

  2. Voeg de resultaten van je kwalitatieve onderzoek toe aan het hoofdstuk Resultaten kwalitatief onderzoek.


Om duidelijk te maken hoe de resultaten gepresenteerd kunnen worden geef ik hier weer een voorbeeld op basis van het onderzoek van Mariska.
Hoofdstuk 4: Resultaten kwalitatief onderzoek.
Uit de interviews komt naar voren dat er alcoholische drankjes het terrein op worden gesmokkeld. De indruk is dat dit door beveiligers wel wordt gezien maar dat men niet ingrijpt.
Invoegen> sprekend voorbeeld/ citaat
            “Ze maakten veel herrie en er lagen wel 30 lege bierflesje op de grond”
(persoonlijk interview, Henk de Vries).



BronTekstOpen coderingAxiaal coderingSelectief coderen
Interview Henk de VriesEr waren veel jongeren uit de grote steden. Wij zijn maar een eindje bij de vandaan gaan staan. Ze maakten veel herrie en er lagen wel 30 lege bierflesje op de grond.Gedrag, Drank en Cultuurverschil (stad/dorp)Mee smokkelen van bier.Controle op drank
Martijn JansenDie bierflesjes waren niet van ons want ze schenken alleen in bekertjesBierflesjes niet toegestaan.Mee smokkelen van bier.Controle op drank
Arnold de GrootWe waren al dronken toen we aankwamen en Kees had twee flessen Wodka onder zijn jas.Dronkenschap WodkaflesMee smokkelen van drankControle op drank

Er lijkt ook een probleem te zijn met de bebording. De borden lijken op de verkeerde plaats te staan. Ze zouden te laag hangen waardoor bezoekers ze niet zien wanneer het erg druk is op het terrein en de verlichting van een aantal borden is stuk.
“Het was ook te druk om de borden te zien. Ze hingen te laag en van een aantal waren de lampjes stuk” (persoonlijk interview, Martijn Jansen).


BronTekstOpen coderingAxiaal coderingSelectief coderen
Interview Henk de VriesToen we aankwamen bij het evenement konden we zo snel niet ontdekken waar de nooduitgangen waren. Die bordjes zijn te klein en sommige borden zijn niet verlicht. Maar we hebben het gevraagd en toen waren we wel gerustgesteld.Bebording en rol van beveiligers. Lampjes bebording.Kwaliteit bebordingKwaliteit bebording
Martijn JansenWe waren te laat om te kijken waar de uitgangen precies waren. Het was ook te druk om de borden te zien. Ze hingen te laag en van een aantal waren de lampjes stuk.Bebording niet zichtbaar. Lampjes.Kwaliteit bebordingKwaliteit bebording

Het hoofdstuk “Conclusie”.
(Hieronder weer het voorbeeld op basis van het onderzoek van Mariska)
Conclusies

  1. Er zijn indicaties dat er een probleem is met gasten die alcoholische dranken meenemen van buiten het terrein. De controle op drank bij binnenkomst kan een aandachtspunt zijn.

  2. De indruk is verder dat bezoekers hun gang kunnen gaan en dat meegebrachte bierflesjes niet worden opgemerkt ook al liggen ze open en bloot in het gras.

  3. De indruk is dat de bebording met aanwijzingen van de uitgangen kwalitatief niet voldoet. Een aantal bezoekers ziet de borden niet hangen of de verlichting van borden is stuk.


Uitleg: Bij kwalitatief onderzoek wordt geformuleerd in termen van vermoedens… ’Er zij indicaties dat…’  Er bestaat de indruk dat ….
Het hoofdstuk "Aanbevelingen”
Kwalitatief onderzoek levert vermoedens en theorieën op. Daarom geeft de onderzoeker vaak aanbevelingen voor een vervolgonderzoek. Dat is logisch. Door vervolgonderzoek kan dan worden bepaald of een bepaalde theorie klopt. Dit onderzoek wordt vaak door een andere onderzoeker uitgevoerd.  Die student neemt dus als beginpunt Mariska’s verslag en bedenkt een onderzoeksopzet bij de aanbevelingen.
(Hieronder weer het voorbeeld op basis van het onderzoek van Mariska)
Aanbevelingen

  1. Een nader onderzoek naar het aantal gasten dat drank meeneemt van buiten het terrein kan meer duidelijkheid geven over de omvang van het drank-smokkel probleem. Beveiligers en ander personeel zouden hier meer alert op kunnen zijn en bij kunnen houden hoe vaak het voorkomt.

  2. Een nader onderzoek naar het gedrag van de beveiligers ten aanzien van drank-smokkel kan meer inzicht geven in de omvang van het probleem. Dit zou bijvoorbeeld onderzocht kunnen worden door mysteryvisits waarbij onderzoekers zich voordoen als bezoekers en kijken hoe streng beveiligers controleren op drank-smokkel. Dit kan leiden tot betere instructies.

  3. Een onderzoek van alle borden op het terrein kan inzicht geven in de oorzaken van de onduidelijkheid in de bebording. Dit kan de organisatie uit laten voeren door tijdens een evenement zelf foto’s te maken van de borden en te kijken of ze goed zichtbaar zijn. Dit kan leiden tot aanpassingen van de borden.


MODELLEN gebruiken om je analyse te onderbouwen en te structureren
Bij het analyseren van gegevens maak je een goede indruk wanneer je een model gebruikt van een expert. Zo’n model moet je dan natuurlijk wel in de literatuur hebben gevonden. Voor het onderzoek van Mariska zou zo’n model er als volgt uit kunnen zien*) *) Het model uit het voorbeeld is verzonnen.
Het beheersmodel van Jansen. Bij de analyse is gebruik gemaakt van het beheersmodel van Jansen. Het beheersmodel van Jansen geeft de relatie weer tussen mate en duur van de controle en de ontwikkeling van wangedrag van bezoekers van een evenement.
Volgens Jansen bepaalt de kwaliteit van de controle de mate waarin bezoekers zich kunnen misdragen. Matige controle betekent dat er meer ruimte is voor wangedrag. Dit leidt vervolgens tot meer wanorde op het evenement. Als gevolg daarvan wordt het moeilijker voor de beveiliging om te controleren. Dit heeft als gevolg dat er meer overtredingen zullen plaatsvinden. Het gevolg daarvan zal zijn dat het nog moeilijker wordt om bezoekers te controleren omdat beveiligers hun tijd kwijt zijn aan handhaving. Het proces zal zich in de loop van de tijd versterken tot het evenement volledig escaleert.
Het model van Jansen toegepast op ABC-Pop geeft inzicht in het belang van strikte controles van bezoekers op o.a. het meenemen van drank. Het nalaten van dergelijke controles maakt het steeds moeilijker om de situatie op het evenement in de hand te houden. Daarom is het heel belangrijk dat de beveiligers op het ABC-Popevenement vanaf het begin van het evenement scherp controleren op het meenemen van drank.
Op de site van Research Company staan meer artikelen over onderzoek. Je vindt daar ook hulpmiddelen om gegevens te verzamelen, links naar sites met (markt) informatie. www.rcompany.nl
Drs. A(lex) Feijt is sr.onderzoeker, adviseur onderzoeksmethoden van diverse kennisinstellingen, bijzonder lid van de onderwijssectie van de brancheorganistie MAO (marktonderzoek), docent Onderzoeksmethode in het HBO en afstudeerbegeleider.

 BETROUWBAARHEID EN VALIDITEIT
Draadstaal straatinterview 
Terug naar overzicht